Proteus syndroom
Bij iemand met Proteus syndroom groeien bepaalde delen van het lichaam harder dan de rest. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij de huid, de botten, de bloedvaten, het vetweefsel, de hersenen en de zenuwen. Het is een aangeboren aandoening. De oorzaak is een fout in een gen. Die fout ontstaat kort na de bevruchting bij het kind zelf. Daarom is aandoening niet erfelijk. Welke kenmerken en hoeveel klachten iemand heeft, verschilt per persoon.
Bij de geboorte is er meestal nog niet te zien dat een baby dit syndroom heeft. Vaak ontstaan de eerste kenmerken als een kind tussen de 6 en 18 maanden oud is. Dan is bijvoorbeeld de ene hand groter geworden dan de andere. Of andere delen van het lichaam zijn in vergelijking met de rest van het lichaam harder gegroeid. Ook kunnen armen of benen opzwellen door vocht (primair lymfoedeem).
Iemand met Proteus syndroom kan ook problemen krijgen zoals:
- Een kromme rug (scoliose)
- Op sommige plekken een dikkere huid, vaak op de voetzolen
- Meer kans op trombose in de benen of armen
- Meer kans op een longembolie
Soms lijken mensen met Proteus syndroom ook in hun gezicht meer op elkaar dan op hun familieleden. Ze kunnen een lang gezicht hebben en hun buitenste ooghoeken kunnen naar beneden wijzen. Soms zijn zijn hun neusgaten wijder. Sommige mensen hebben problemen met zien. Een deel heeft een verstandelijke beperking.
Mensen met dit syndroom hebben meer kans op bepaalde (meestal goedaardige) tumoren. Zoals tumoren van de eierstokken, speekselklieren en hersenvliezen.
Hoe oud iemand met Proteus syndroom wordt, hangt af van de klachten die iemand heeft.
Heb je een vraag? erfolijn
erfocentrum.nl (subject: Vraag, body: Mail%20ons%20uw%20vraag%3B%20binnen%205%20werkdagen%20ontvangt%20u%20een%20antwoord.%20%0A%0AMijn%20vraag%20is%3A%20%0A) (Mail) ons.
-
Andere namen voor deze ziekte
Partieel gigantisme-naevi-hemihypertrofie-macrocefalie-syndroom
Proteus syndrome
Partial gigantism-nevi-hemihypertrophy-macrocephaly syndrome -
Hoe wordt deze ziekte vastgesteld?
Dokters kunnen Proteus syndroom vaststellen als iemand kenmerken heeft zoals die hierboven staan. Door het maken van röntgenfoto’s, een echografie, een MRI-scan, een CT-scan of door DNA-onderzoek te doen kunnen ze bepalen dat het om dit syndroom gaat.
-
Is er behandeling voor deze ziekte?
Proteus syndroom gaat niet over. Mensen met dit syndroom komen bij verschillende dokters en specialisten. Voor de klachten zijn verschillende behandelingen mogelijk. Een fysiotherapeut kan helpen bij het zo goed mogelijk blijven bewegen. Voor de problemen met de botten of het vetweefsel, is soms een operatie mogelijk. Dokters controleren regelmatig of iemand trombose of tumoren heeft. Voor beide problemen zijn behandelingen mogelijk. De dermatoloog kan helpen als de huid dik is. Als iemand een verstandelijke beperking heeft, is speciaal onderwijs misschien mogelijk.
-
Hoe vaak komt het voor?
Over de hele wereld weten we van een paar honderd mensen dat ze Proteus syndroom hebben.
-
Wat is de oorzaak van deze ziekte?
De oorzaak van Proteus syndroom is een fout in het AKT1-gen. De fout in dit gen ontstaat na de bevruchting bij het kind zelf. Het gen met de fout zit in een aantal cellen van het lichaam en niet in alle cellen. Dat heet mozaïcisme.
Het AKT1-gen gen ligt op chromosoom 14, op de lange (q) arm op plek 32.33 (14q32.33). De fout in dit gen zorgt voor de kenmerken van Proteus syndroom.
-
Is deze ziekte erfelijk?
Nee, Proteus syndroom is niet erfelijk.
Dit syndroom ontstaat door een fout in een gen. Maar die fout is bij het kind zelf ontstaan. Dat is gebeurd na de bevruchting. Het gen met de fout zit dan in een aantal cellen van het lichaam, en niet in alle cellen. Als een gen met een fout niet in alle cellen zit, heet dat mozaïcisme.Daarom hebben ouders die een kind hebben met Proteus syndroom geen hogere kans op nog een kind dit syndroom. Ook als iemand zelf Proteus syndroom heeft en een kind krijgt, is er niet meer kans dat dit kind dit syndroom ook heeft.
-
Kinderwens
Heb je een kind met Proteus syndroom en wil je nog een kind? Of heb je zelf dit syndroom en wil je een kind? In beide gevallen heb je geen grotere kans dan ieder ander om (nog) een kind met Proteus syndroom te krijgen. Daarom doen dokters geen dragerschapsonderzoek voor de zwangerschap of onderzoek tijdens de zwangerschap naar deze aandoening.
-
Meer info voor patiënten
- Expertisenetwerk Aangeboren VaatafwijkingenInformatie voor patiënten
- 'Olifantman' had genetische afwijkingKort artikel over Joseph Merrick, hij overleed in 1890. Bericht van Nu.nl uit 2011
- Pregnancy, family planning and vascular anomaliesInformatie in het Engels van het Europese Referentie Netwerk VASCERN. Uit maart 2025
- National Organization for Rare Disorders (NORD)Informatie in het Engels, met verwijzingen naar medische artikelen
- MedlinePlus GeneticsInformatie in het Engels
- Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD)Informatie in het Engels, met een overzicht van hoe vaak bepaalde kenmerken voorkomen
-
Meer info voor artsen
- Huidziekten.nlInformatie geschreven door D. van Rappard, arts-assistent Dermatologie AMC. Uit 2023
- Expertisenetwerk Aangeboren VaatafwijkingenInformatie voor zorgverleners
- Expertisenetwerk Aangeboren VaatwafwijkingenCollegiaal consult
- The challenges of Proteus syndrome: diagnosis and managementEuropean Journal of Human Genetics (14, 1151-1157), 2 aug. 2006
- Orphanet
- OMIM
- GeneReviews
-
Expertisecentra
- Expertisecentra speciaal voor deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden speciaal voor deze aandoening.
- Expertisecentra voor vormen van deze aandoening:
- Geen expertisecentra gevonden voor vormen van deze aandoening.
- Expertisecentra voor de groep van aandoeningen waar deze aandoening ook bij hoort:
-
- Amsterdam UMC Expertisecentrum voor Aangeboren Vaatafwijkingen
- Amsterdam UMC - Amsterdam UMC
- Meibergdreef 9
- 1105 AZ AMSTERDAM
- +31 (0)20 566 9111
- ecza@amsterdamumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- HECOVAN - Radboudumc Expertisecentrum voor Hemangiomen en Congenitale Vaatafwijkingen
- Radboudumc - Radboud universitair medisch centrum - Polikliniek Dermatologie
- Geert Grooteplein-Zuid 10
- 6525 GA NIJMEGEN
- +31 (0)24 361 3131
- Orpha.net Expertlink
-
- LUMC Expertisecentrum voor Zeldzame Endocriene en Bot Stoornissen
- LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum - LUMC - Leids Universitair Medisch Centrum
- Albinusdreef 2
- 2333 ZA LEIDEN
- +31 (0)71 526 9111
- Orpha.net Expertlink
-
- UMC Utrecht Expertisecentrum voor Skeletmalformaties & Mobility Clinic
- UMC Utrecht - Universitair Medisch Centrum Utrecht - Polikliniek Kinderorthopedie
- Heidelberglaan 100
- 3584 CX UTRECHT
- +31 (0)88 756 7470
- kinderORSK@umcutrecht.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Maastricht UMC+-Kempenhaeghe Academisch Centrum voor Epilepsie
- Maastricht UMC+ - Maastricht UMC+
- P. Debyelaan 25
- 6229 HX MAASTRICHT
- +31 (0)43 387 6543
- Orpha.net Expertlink
-
- Maastricht UMC+-Kempenhaeghe Academisch Centrum voor Epilepsie
- Kempenhaeghe Heeze - Kempenhaeghe
- Sterkselseweg 65
- 5591 VE HEEZE
- +31 (0)40 227 9022
- info@kempenhaeghe.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Erasmus MC Expertisecentrum voor Zeldzame Huidziekten
- Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum - Erasmus MC - Erasmus Medisch Centrum
- Dr. Molewaterplein 40
- 3015 GD ROTTERDAM
- +31 (0)10 704 0704
- info@erasmusmc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
- Maastricht UMC+ Expertisecentrum voor Genodermatosen
- Maastricht UMC+ - Polikliniek Dermatologie
- P. Debyelaan 25
- 6229 HX MAASTRICHT
- +31 (0)43 387 5000
- Poli.dermatologie@mumc.nl
- Orpha.net Expertlink
-
Updatedatum
14 oktober 2026
